Τα προβιοτικά είναι από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα και συχνά παρουσιάζονται ως βοήθεια στο αδυνάτισμα. Τι ισχύει όμως πραγματικά; Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε τι σχέση έχει το εντερικό μικροβίωμα με το βάρος, τι βρήκαν οι μελέτες και τι μπορείτε να περιμένετε ρεαλιστικά.
Τι είναι τα προβιοτικά
Προβιοτικά λέμε τους ζωντανούς μικροοργανισμούς που, σε επαρκή ποσότητα, μπορεί να ωφελήσουν την υγεία. Τα πιο γνωστά είναι στελέχη των γενών Lactobacillus και Bifidobacterium. Τα βρίσκουμε σε ορισμένες τροφές με ζύμωση και σε συμπληρώματα.
Τα πρεβιοτικά είναι κάτι διαφορετικό: είναι φυτικές ίνες, όπως η ινουλίνη, που «τρέφουν» τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου.
Προβιοτικά και βάρος με μια ματιά
| Ερώτηση | Απάντηση |
|---|---|
| Βοηθούν στο αδυνάτισμα; | Στις μελέτες η διαφορά είναι μικρή, περίπου μισό κιλό σε λίγες εβδομάδες. |
| Μετράει το στέλεχος; | Ναι. Κάθε στέλεχος έχει διαφορετική δράση και τα αποτελέσματα δεν γενικεύονται. |
| Τι μετράει περισσότερο; | Η συνολική διατροφή, οι φυτικές ίνες, η κίνηση και ο ύπνος. |
| Εγκεκριμένοι ισχυρισμοί ΕΕ | Όχι. Στην ΕΕ δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για τα προβιοτικά. |
Τι σχέση έχει το μικροβίωμα με το βάρος
Στο έντερό μας ζουν τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί, που μαζί λέγονται εντερικό μικροβίωμα. Βοηθούν στη διάσπαση των φυτικών ινών, παράγουν ουσίες όπως τα λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας και επικοινωνούν με τον μεταβολισμό και την όρεξη.
Οι μελέτες δείχνουν ότι το μικροβίωμα ανθρώπων με παχυσαρκία διαφέρει κατά μέσο όρο από εκείνο ανθρώπων με φυσιολογικό βάρος, κυρίως σε ποικιλία. Δεν είναι όμως ξεκάθαρο τι είναι αιτία και τι αποτέλεσμα: η διατροφή αλλάζει το μικροβίωμα και το μικροβίωμα επηρεάζει τον μεταβολισμό.
Τι δείχνει η έρευνα
Μια ανασκόπηση 15 κλινικών μελετών σε άτομα με υπέρβαρο ή παχυσαρκία, που δημοσιεύτηκε στο Obesity Reviews, βρήκε ότι με προβιοτικά το βάρος μειώθηκε κατά μέσο όρο περίπου 0,6 κιλά περισσότερο απ’ ό,τι με εικονικό φάρμακο. Ο δείκτης μάζας σώματος μειώθηκε κατά περίπου 0,3 μονάδες και το ποσοστό λίπους λίγο.
Οι μελέτες κράτησαν 3 έως 12 εβδομάδες, χρησιμοποίησαν διαφορετικά στελέχη και αρκετές είχαν ελλείψεις στον σχεδιασμό. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η επίδραση είναι μικρή και ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες μελέτες.
Με απλά λόγια: τα προβιοτικά δεν είναι «χάπι αδυνατίσματος». Μπορεί να έχουν μια μικρή συμβολή, πάντα μαζί με διατροφή και τρόπο ζωής.
Τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Στην ΕΕ η ίδια η λέξη «προβιοτικό» στη συσκευασία θεωρείται ισχυρισμός υγείας, γιατί υπονοεί όφελος. Μέχρι σήμερα κανένας ισχυρισμός για προβιοτικά δεν έχει εγκριθεί, επειδή η EFSA δεν θεώρησε επαρκή τα στοιχεία. Γι’ αυτό στις ετικέτες βλέπετε συχνά τη φράση «φιλικά βακτήρια».
6 πράγματα που αξίζει να ξέρετε
- Οι φυτικές ίνες είναι η βάση. Όσπρια, λαχανικά, φρούτα, βρώμη και δημητριακά ολικής άλεσης τρέφουν τα ωφέλιμα βακτήρια.
- Η ποικιλία μετράει. Όσο περισσότερα διαφορετικά φυτικά τρόφιμα τρώτε μέσα στην εβδομάδα, τόσο πιο ποικίλο είναι συνήθως το μικροβίωμα.
- Τροφές με ζύμωση. Γιαούρτι, κεφίρ και ξινολάχανο περιέχουν ζωντανές καλλιέργειες.
- Το στέλεχος έχει σημασία. Ένα αποτέλεσμα που βρέθηκε για ένα στέλεχος δεν ισχύει αυτόματα για όλα.
- Δώστε χρόνο. Οι μελέτες αξιολόγησαν αποτελέσματα σε τουλάχιστον μερικές εβδομάδες συνεχούς λήψης.
- Φούσκωμα τις πρώτες μέρες. Είναι συχνό και συνήθως περνά. Αν επιμένει, σταματήστε και ρωτήστε τον γιατρό σας.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν
- Άτομα με σοβαρή εξασθένηση του ανοσοποιητικού, για παράδειγμα κατά τη χημειοθεραπεία ή μετά από μεταμόσχευση.
- Άτομα που νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση ή έχουν κεντρικό φλεβικό καθετήρα.
- Έγκυες, θηλάζουσες και παιδιά, που καλό είναι να ρωτούν πρώτα τον γιατρό τους.
Τα φιλικά βακτήρια στα προϊόντα Active Woman
Το Slim Probiotics περιέχει 6 στελέχη φιλικών βακτηρίων (Bifidobacterium animalis, B. bifidum, B. longum, Lactobacillus acidophilus, L. casei rhamnosus και Streptococcus thermophilus), συνολικά 10,2 δισεκατομμύρια CFU ανά κάψουλα, μαζί με 100 mg ινουλίνης. Η κάψουλα είναι βραδείας αποδέσμευσης και η δοσολογία είναι 1 κάψουλα την ημέρα.
Για όσους θέλουν περισσότερες φυτικές ίνες υπάρχει και το Xtra Fibre & Prebiotics. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ποικίλης και ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
Διαβάστε επίσης
- Προβιοτικά και πρεβιοτικά: όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το έντερο
- Γλυκομαννάνη: τι είναι και πώς χρησιμοποιείται σωστά
- Ανάλυση εντερικού μικροβιώματος στο γραφείο μας
- Online ραντεβού για εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής
Συχνές ερωτήσεις
Τα προβιοτικά αδυνατίζουν;
Όχι από μόνα τους. Στις μελέτες η διαφορά ήταν μικρή, περίπου μισό κιλό σε λίγες εβδομάδες.
Ποια ώρα να τα πάρω;
Ακολουθήστε τις οδηγίες της συσκευασίας. Το σημαντικότερο είναι να τα παίρνετε σταθερά κάθε μέρα.
Χρειάζομαι προβιοτικά αν τρώω γιαούρτι;
Όχι απαραίτητα. Μια ποικίλη διατροφή με φυτικές ίνες και τροφές με ζύμωση είναι ήδη καλή βάση για το έντερο.
Είναι ασφαλή;
Για τους υγιείς ενήλικες θεωρούνται γενικά ασφαλή. Όσοι έχουν σοβαρή εξασθένηση του ανοσοποιητικού πρέπει να ρωτούν πρώτα τον γιατρό τους.
Πόσο καιρό να τα πάρω;
Οι μελέτες για το βάρος κράτησαν έως 12 εβδομάδες. Συζητήστε με τη διαιτολόγο σας αν χρειάζεστε συνέχεια.
Πηγές
- Borgeraas H. et al. Effects of probiotics on body weight, body mass index, fat mass and fat percentage in subjects with overweight or obesity: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Obesity Reviews, 2018.
- NutraIngredients. Probiotics backed for weight loss benefits: Meta-analysis, 2017.
- FSAI. Probiotic Health Claims.
- FoodNavigator. Why the EU still restricts «probiotics» claims, 2025.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ούτε υποκαθιστά τη συμβουλή ιατρού.
