Η μυο-ινοσιτόλη είναι από τα συστατικά που ακούγονται όλο και περισσότερο, κυρίως σε σχέση με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS). Τι είναι όμως, πού τη βρίσκουμε στις τροφές και τι δείχνουν πραγματικά οι μελέτες; Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε τα βασικά, τι ισχύει επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 5 πράγματα που αξίζει να ξέρετε πριν πάρετε συμπλήρωμα.
Τι είναι η μυο-ινοσιτόλη
Η ινοσιτόλη είναι μια ουσία που μοιάζει χημικά με τα σάκχαρα. Υπάρχει σε διάφορες μορφές· η πιο συχνή στον ανθρώπινο οργανισμό είναι η μυο-ινοσιτόλη. Μια άλλη μορφή, η D-χειρο-ινοσιτόλη, παράγεται στο σώμα από τη μυο-ινοσιτόλη.
Στα κύτταρα, η μυο-ινοσιτόλη είναι πρόδρομη ουσία «αγγελιοφόρων» που μεταφέρουν το μήνυμα ορμονών όπως η ινσουλίνη και η ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη (FSH). Γι’ αυτό μελετάται σε καταστάσεις που σχετίζονται με την ινσουλινοαντίσταση.
Ο οργανισμός δεν εξαρτάται μόνο από τη διατροφή: παράγει μόνος του μυο-ινοσιτόλη από γλυκόζη, κυρίως στα νεφρά, έως περίπου 4 g την ημέρα. Γι’ αυτό δεν θεωρείται απαραίτητο θρεπτικό συστατικό ή «βιταμίνη».
Μυο-ινοσιτόλη με μια ματιά
| Ερώτηση | Απάντηση |
|---|---|
| Τι είναι; | Η πιο συχνή μορφή ινοσιτόλης στον ανθρώπινο οργανισμό. |
| Πού υπάρχει; | Όσπρια, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηροί καρποί. |
| Από τη διατροφή | Περίπου 1 g την ημέρα σε μια δυτικού τύπου διατροφή. |
| Εγκεκριμένος ισχυρισμός ΕΕ | Δεν υπάρχει για την ινοσιτόλη. |
| Πού μελετάται κυρίως | PCOS και ινσουλινοαντίσταση. |
Σε ποιες τροφές θα τη βρείτε
Η μυο-ινοσιτόλη υπάρχει κυρίως σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά και σε σπόρους, δηλαδή όσπρια, δημητριακά και ξηρούς καρπούς. Πλουσιότερες πηγές θεωρούνται:
| Ομάδα τροφίμων | Παραδείγματα |
|---|---|
| Όσπρια | Φασόλια και μπιζέλια, από τις πλουσιότερες πηγές. |
| Φρούτα | Φρέσκα φρούτα, όπως εσπεριδοειδή και πεπόνι.* |
| Δημητριακά | Ολικής άλεσης, όπου βρίσκεται κυρίως στο εξωτερικό στρώμα του σπόρου. |
| Ξηροί καρποί | Καρύδια, αμύγδαλα.* |
*Στα εσπεριδοειδή, στο πεπόνι και στους ξηρούς καρπούς μεγάλο μέρος της ινοσιτόλης βρίσκεται ως φυτικό οξύ (IP6). Τα φυλλώδη λαχανικά έχουν τις μικρότερες ποσότητες. Μια ποικίλη μεσογειακή διατροφή, με όσπρια, φρούτα και ολικής άλεσης, δίνει φυσικά μυο-ινοσιτόλη.
Τι ισχύει επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Στην ΕΕ, ένα συμπλήρωμα μπορεί να γράφει ότι «συμβάλλει» σε κάτι μόνο αν ο ισχυρισμός έχει αξιολογηθεί από την EFSA και έχει εγκριθεί (Κανονισμός ΕΕ 432/2012). Για την ινοσιτόλη δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας. Η EFSA, για παράδειγμα, εξέτασε το 2009 τη σχέση της με τη γνωστική λειτουργία και δεν βρήκε σχέση αιτίου-αποτελέσματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η έρευνα είναι αρνητική. Σημαίνει ότι, νομικά, κανένα συμπλήρωμα δεν μπορεί να υπόσχεται αποτέλεσμα από την ινοσιτόλη. Αν δείτε τέτοιες υποσχέσεις, να είστε επιφυλακτικοί.
Τι δείχνει η έρευνα για το PCOS
Οι περισσότερες μελέτες αφορούν γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, όπου η ινσουλινοαντίσταση είναι συχνή. Τα αποτελέσματα δεν είναι όλα προς την ίδια κατεύθυνση:
- Μια μετα-ανάλυση του 2017 (9 τυχαιοποιημένες μελέτες, 496 γυναίκες) βρήκε μείωση της ινσουλίνης νηστείας και του δείκτη HOMA με μυο-ινοσιτόλη 1,1–4 g την ημέρα για 12–24 εβδομάδες. Αύξηση της SHBG φάνηκε μόνο όταν η λήψη κράτησε τουλάχιστον 24 εβδομάδες. Μέρος των συγγραφέων εργαζόταν σε εταιρεία που παράγει ινοσιτόλη.
- Μια μετα-ανάλυση του 2023 (8 μελέτες, 1.088 γυναίκες) δεν βρήκε σημαντική διαφορά ανάμεσα σε μυο-ινοσιτόλη και μετφορμίνη σε δείκτες όπως ο ΔΜΣ, η ινσουλίνη νηστείας και ο HOMA.
- Η ανασκόπηση που χρησιμοποιήθηκε για τις διεθνείς οδηγίες για το PCOS του 2023 (30 μελέτες, περίπου 2.230 γυναίκες) κατέληξε ότι τα στοιχεία είναι περιορισμένα και όχι οριστικά. Βρήκε πιθανά οφέλη σε ορισμένους μεταβολικούς δείκτες και λιγότερες γαστρεντερικές ενοχλήσεις σε σύγκριση με τη μετφορμίνη.
- Η ανασκόπηση Cochrane του 2018 για τη γονιμότητα (13 μελέτες, 1.472 γυναίκες) δεν μπόρεσε να δείξει αν η μυο-ινοσιτόλη αυξάνει τις γεννήσεις ή τις κυήσεις, λόγω πολύ χαμηλής ποιότητας στοιχείων.
Το συμπέρασμα: η μυο-ινοσιτόλη είναι ένα υπό μελέτη συστατικό. Η ανασκόπηση για τις διεθνείς οδηγίες προτείνει η απόφαση να παίρνεται μαζί με τον γιατρό, με βάση τα στοιχεία και τις ανάγκες κάθε γυναίκας. Σε κάθε περίπτωση δεν αντικαθιστά τη διατροφή, την κίνηση ή τη θεραπεία που έχει ορίσει ο γιατρός.
5 πράγματα που αξίζει να ξέρετε
| Τι να ξέρετε | Γιατί |
|---|---|
| 1. Η διατροφή έρχεται πρώτη | Στο PCOS, η διατροφή και η κίνηση είναι η βάση. Ένα συμπλήρωμα δεν τις αντικαθιστά. |
| 2. Θέλει χρόνο | Στις μελέτες η λήψη κράτησε 12–24 εβδομάδες. Δεν περιμένουμε αλλαγές σε λίγες μέρες. |
| 3. Μυο- και D-χειρο-ινοσιτόλη | Ορισμένες μελέτες χρησιμοποίησαν συνδυασμό τους σε αναλογία 40:1. Δείτε στην ετικέτα ποια μορφή και πόση ποσότητα περιέχει το συμπλήρωμα. |
| 4. Γενικά καλά ανεκτή | Ήπιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις (ναυτία, αέρια, διάρροια) αναφέρθηκαν κυρίως σε πολύ υψηλή δόση, 12 g την ημέρα. |
| 5. Μιλήστε με τον γιατρό σας | Ειδικά αν παίρνετε φάρμακα για τον διαβήτη, ορμονικά σκευάσματα ή κάνετε προσπάθεια εγκυμοσύνης. |
Ποιοι πρέπει να προσέχουν
- Εγκυμοσύνη και θηλασμός: μόνο μετά από συζήτηση με τον γιατρό, ειδικά αν το συμπλήρωμα περιέχει και βότανα.
- Όσοι παίρνουν φάρμακα για τη γλυκόζη: ενημερώστε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε.
- Έφηβες: η χρήση συμπληρωμάτων να γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
Η μυο-ινοσιτόλη στα προϊόντα Active Woman
Το My Inositol συνδυάζει μυο-ινοσιτόλη (500 mg) και D-χειρο-ινοσιτόλη (12,5 mg) με βιταμίνες B6 και B12, φολικό οξύ, σελήνιο, λυγαριά (Vitex agnus-castus), κανέλα και ρεσβερατρόλη. Η ινοσιτόλη δεν έχει εγκεκριμένο ισχυρισμό· οι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί του προϊόντος αφορούν τις βιταμίνες και το σελήνιο:
- Η βιταμίνη B6 συμβάλλει στη ρύθμιση της ορμονικής δραστηριότητας και στον φυσιολογικό μεταβολισμό που παράγει ενέργεια.
- Οι βιταμίνες B6, B12 και το φολικό οξύ συμβάλλουν στη μείωση της κούρασης και της κόπωσης.
- Οι βιταμίνες B6 και B12 συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος.
- Το σελήνιο συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες και στη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.
Το My Inositol υπάρχει και στα πακέτα Υποστήριξη Ορμονικής Υγείας και Εύρυθμη Λειτουργία Αναπαραγωγικού Συστήματος.
Τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ποικίλης και ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
Η διατροφή στο PCOS μετράει περισσότερο
Αν έχετε σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, δείτε τι ισχύει για τη διατροφή στο PCOS και για τον μεταβολισμό. Για εξατομικευμένο πρόγραμμα, μπορείτε να κλείσετε online ραντεβού ή να ξεκινήσετε με την Digital Diet.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η μυο-ινοσιτόλη;
Η πιο συχνή μορφή ινοσιτόλης στον οργανισμό. Ο οργανισμός την παράγει μόνος του και την παίρνει και από τροφές όπως όσπρια, φρούτα και δημητριακά ολικής άλεσης.
Είναι βιταμίνη;
Όχι. Δεν θεωρείται απαραίτητο θρεπτικό συστατικό, γιατί ο οργανισμός την παράγει μόνος του, έως περίπου 4 g την ημέρα.
Βοηθάει στο PCOS;
Ορισμένες μελέτες δείχνουν βελτίωση σε μεταβολικούς δείκτες, όμως η ανασκόπηση για τις διεθνείς οδηγίες του 2023 χαρακτήρισε τα στοιχεία περιορισμένα και όχι οριστικά. Η απόφαση παίρνεται μαζί με τον γιατρό.
Σε πόσο καιρό φαίνεται αποτέλεσμα;
Στις μελέτες η λήψη διήρκεσε 12–24 εβδομάδες. Δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός για την ινοσιτόλη, οπότε κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Έχει παρενέργειες;
Είναι γενικά καλά ανεκτή. Ήπιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις αναφέρθηκαν κυρίως σε πολύ υψηλή δόση (12 g την ημέρα).
Τι διαφέρει από τη D-χειρο-ινοσιτόλη;
Είναι δύο μορφές της ίδιας ουσίας. Ο οργανισμός μετατρέπει μέρος της μυο-ινοσιτόλης σε D-χειρο-ινοσιτόλη, και ορισμένες μελέτες χρησιμοποίησαν συνδυασμό τους σε αναλογία 40:1.
Πηγές
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012 – Κατάλογος εγκεκριμένων ισχυρισμών υγείας.
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to inositol and cognitive function. EFSA Journal 2009;7(9):1304.
- Unfer V, Facchinetti F, Orrù B, Giordani B, Nestler J. Myo-inositol effects in women with PCOS: a meta-analysis of randomized controlled trials. Endocr Connect, 2017.
- Fatima K. et al. Effects of myo-inositol vs. metformin on hormonal and metabolic parameters in women with PCOS: a meta-analysis. Ir J Med Sci, 2023.
- Fitz V. et al. Inositol for Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis to Inform the 2023 Update of the International Evidence-based PCOS Guidelines. J Clin Endocrinol Metab, 2024.
- Showell MG. et al. Inositol for subfertile women with polycystic ovary syndrome. Cochrane Database Syst Rev, 2018.
- Carlomagno G, Unfer V. Inositol safety: clinical evidences. Eur Rev Med Pharmacol Sci, 2011.
- Caputo M. et al. Inositols and metabolic disorders: From farm to bedside. J Tradit Complement Med, 2020.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ούτε υποκαθιστά τη συμβουλή ιατρού.
