Πρησμένοι αστράγαλοι το βράδυ, δαχτυλίδια που σφίγγουν, η αίσθηση ότι «κρατάω νερά». Η κατακράτηση υγρών είναι από τα πιο συχνά παράπονα, ειδικά στις γυναίκες. Τις περισσότερες φορές οφείλεται σε καθημερινές συνήθειες, όπως το αλάτι και η πολύωρη ορθοστασία. Μερικές φορές όμως είναι σημάδι που θέλει γιατρό. Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε τις συχνότερες αιτίες, τι βοηθά στη διατροφή και 7 πράγματα που αξίζει να ξέρετε.
Τι είναι η κατακράτηση υγρών
Κατακράτηση υγρών (ή οίδημα) λέμε τη συσσώρευση υγρού στους ιστούς, που προκαλεί πρήξιμο. Εμφανίζεται συνήθως στους αστραγάλους, στα πόδια και στις κνήμες, πιο σπάνια στα χέρια ή στο πρόσωπο. Συχνά είναι ήπια και περνά μόνη της.
Η κατακράτηση με μια ματιά
| Ερώτηση | Απάντηση |
|---|---|
| Πού φαίνεται; | Συνήθως σε αστραγάλους, πόδια και κνήμες. |
| Συχνές αιτίες | Πολύ αλάτι, πολλές ώρες όρθιοι ή καθιστοί, ζέστη, ορμονικές αλλαγές, ορισμένα φάρμακα. |
| Αλάτι | Ο ΠΟΥ συστήνει λιγότερο από 5 g αλάτι την ημέρα (περίπου ένα κουταλάκι). |
| Νερό | Δεν το κόβουμε. Η EFSA θεωρεί επαρκή για τις γυναίκες περίπου 2 λίτρα νερού την ημέρα συνολικά, από ποτά και τροφές. |
| Πότε σε γιατρό; | Αν το πρήξιμο είναι ξαφνικό, έντονο, μόνο στο ένα πόδι ή συνοδεύεται από δύσπνοια (δείτε παρακάτω). |
Οι συχνότερες αιτίες
| Αιτία | Τι συμβαίνει |
|---|---|
| Πολύ αλάτι | Το νάτριο «τραβά» νερό. Το περισσότερο αλάτι δεν έρχεται από την αλατιέρα, αλλά από επεξεργασμένες τροφές, ψωμί, αλλαντικά, σνακ και σάλτσες. |
| Ορθοστασία ή καθιστική δουλειά | Όταν μένουμε πολλές ώρες ακίνητοι, το υγρό μαζεύεται στα πόδια. |
| Ζέστη | Τα αγγεία διαστέλλονται και τα πόδια πρήζονται πιο εύκολα. |
| Ορμόνες | Πολλές γυναίκες νιώθουν πρήξιμο τις μέρες πριν από την περίοδο. Συμβαίνει και στην εγκυμοσύνη. |
| Φάρμακα | Ορισμένα φάρμακα για την πίεση, αντισυλληπτικά, ορμονική θεραπεία, κορτιζόνη και ορισμένα αντικαταθλιπτικά. |
| Ιατρικά αίτια | Κιρσοί, θυρεοειδής, προβλήματα σε καρδιά, νεφρά ή ήπαρ, θρόμβος. Αυτά χρειάζονται ιατρική εκτίμηση. |
Τι βοηθά στη διατροφή
- Λιγότερο αλάτι: μαγειρέψτε με μυρωδικά, λεμόνι και μπαχαρικά. Διαβάστε τις ετικέτες για νάτριο.
- Περισσότερα φρούτα και λαχανικά: είναι φυσικές πηγές καλίου.
- Όσπρια, γιαούρτι, πατάτες, ντομάτες, μπανάνες, φυλλώδη λαχανικά: δίνουν κάλιο και μαγνήσιο.
- Αρκετό νερό: η λογική «πίνω λιγότερο για να μην κρατάω νερά» δεν ισχύει.
- Λιγότερα έτοιμα φαγητά: είναι η μεγαλύτερη «κρυφή» πηγή αλατιού.
Ηλεκτρολύτες: κάλιο και μαγνήσιο
Το κάλιο και το μαγνήσιο είναι ηλεκτρολύτες, δηλαδή μέταλλα που συμμετέχουν στην ισορροπία των υγρών και στη λειτουργία των μυών. Για αυτά υπάρχουν εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας (Κανονισμός ΕΕ 432/2012):
| Θρεπτικό συστατικό | Εγκεκριμένος ισχυρισμός |
|---|---|
| Μαγνήσιο | Συμβάλλει στην ηλεκτρολυτική ισορροπία, στη φυσιολογική λειτουργία των μυών και στη μείωση της κούρασης και της κόπωσης. |
| Κάλιο | Συμβάλλει στη διατήρηση φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης και στη φυσιολογική λειτουργία των μυών. |
| Βιταμίνη Β6 | Συμβάλλει στον φυσιολογικό μεταβολισμό που παράγει ενέργεια, στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη ρύθμιση της ορμονικής δραστηριότητας. |
Η πρώτη πηγή τους είναι πάντα η διατροφή. Για περισσότερα, δείτε το άρθρο μας για το μαγνήσιο.
Το Water Away είναι συμπλήρωμα διατροφής σε φυτικές κάψουλες με κάλιο, μαγνήσιο, βιταμίνη Β6 και 10 φυτικά συστατικά, όπως αλφάλφα, ταραξάκο, μαϊντανό και σπόρους σέλινου. Λαμβάνεται 1 κάψουλα με κάθε κύριο γεύμα, έως 3 κάψουλες την ημέρα. Οι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί του αφορούν το μαγνήσιο, το κάλιο και τη βιταμίνη Β6, όπως φαίνονται στον πίνακα.
Τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ποικίλης και ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
7 πράγματα που αξίζει να ξέρετε
| Τι να ξέρετε | Γιατί |
|---|---|
| 1. Ανεβάστε τα πόδια | Όταν μπορείτε, ακουμπήστε τα πόδια σε καρέκλα ή μαξιλάρι. |
| 2. Περπάτημα | Η κίνηση βοηθά την κυκλοφορία. Κάντε διαλείμματα αν δουλεύετε όρθιοι ή καθιστοί. |
| 3. Άνετα παπούτσια και ρούχα | Αποφύγετε στενά παπούτσια, κάλτσες και ρούχα που σφίγγουν. |
| 4. Το αλάτι κρύβεται | Ψωμί, αλλαντικά, τυριά, σνακ και σάλτσες δίνουν το μεγαλύτερο μέρος. |
| 5. Μην κόβετε το νερό | Ο οργανισμός χρειάζεται υγρά. Η αφυδάτωση δεν λύνει το πρόβλημα. |
| 6. Ζυγαριά vs λιπομέτρηση | Τα «νερά» αλλάζουν τη ζυγαριά από μέρα σε μέρα. Μια λιπομέτρηση δείχνει ξεχωριστά νερό, λίπος και μύες. |
| 7. Μη διακόπτετε φάρμακα | Αν υποψιάζεστε ότι φταίει κάποιο φάρμακο, μιλήστε πρώτα με τον γιατρό σας. |
Πότε χρειάζεται γιατρός
- Άμεσα: αν το πρήξιμο συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο ή σφίξιμο στο στήθος, ταχυπαλμία ή ζάλη, καλέστε το 166 ή το 112.
- Σύντομα: αν πρήζεται μόνο το ένα πόδι χωρίς γνωστή αιτία, αν το πρήξιμο είναι έντονο, επώδυνο ή ξαφνικό, αν η περιοχή είναι κόκκινη και ζεστή ή έχετε πυρετό, αν πρήζεται και το πρόσωπο ή η κοιλιά, ή αν έχετε διαβήτη.
- Προγραμματισμένα: αν πρήζονται και τα δύο πόδια και δεν βελτιώνεστε μετά από λίγες μέρες, ή αν έχετε ήδη πρόβλημα με καρδιά, νεφρά ή φλέβες.
Διαβάστε επίσης
Δείτε τι ισχύει για το μαγνήσιο, τον μεταβολισμό και τα προβιοτικά και πρεβιοτικά. Για εξατομικευμένο πρόγραμμα, μπορείτε να κλείσετε online ραντεβού ή να ξεκινήσετε με την Digital Diet.
Συχνές ερωτήσεις
Τι προκαλεί την κατακράτηση υγρών;
Συνήθως το πολύ αλάτι, οι πολλές ώρες ορθοστασίας ή καθίσματος, η ζέστη και οι ορμονικές αλλαγές. Πιο σπάνια οφείλεται σε φάρμακα ή σε πρόβλημα υγείας.
Αν πίνω λιγότερο νερό, θα κρατάω λιγότερα υγρά;
Όχι. Ο οργανισμός χρειάζεται αρκετά υγρά. Το σημαντικότερο είναι να μειώσετε το αλάτι.
Ποιες τροφές βοηθούν;
Φρούτα, λαχανικά, όσπρια και γιαούρτι, που δίνουν κάλιο και μαγνήσιο, και λιγότερες επεξεργασμένες τροφές.
Γιατί πρήζομαι πριν από την περίοδο;
Οι ορμονικές αλλαγές του κύκλου επηρεάζουν την ισορροπία των υγρών. Συνήθως περνά μόλις αρχίσει η περίοδος.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω;
Όταν το πρήξιμο είναι ξαφνικό, έντονο, μόνο στο ένα πόδι ή συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή πυρετό.
Τα συμπληρώματα λύνουν την κατακράτηση;
Κανένα συμπλήρωμα δεν αντικαθιστά τη μείωση του αλατιού, την κίνηση και την ιατρική εκτίμηση όταν χρειάζεται. Τα συμπληρώματα με κάλιο και μαγνήσιο έχουν εγκεκριμένους ισχυρισμούς μόνο για όσα αναφέρονται στον πίνακα.
Πηγές
- Κανονισμός (ΕΕ) 432/2012 – Κατάλογος εγκεκριμένων ισχυρισμών υγείας.
- NHS. Oedema (swelling).
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Sodium reduction – Fact sheet.
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water. EFSA Journal, 2010.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ούτε υποκαθιστά τη συμβουλή ιατρού.
ΧΩΡΙΣ ΡΑΝΤΕΒΟΥ
Δεν προλαβαίνετε ραντεβού; Ξεκινήστε με το Digital Diet
Εξατομικευμένο πλάνο διατροφής 7 ημερών από την πτυχιούχο διαιτολόγο Αλεξιάδου Αγγελική. Συμπληρώνετε ένα ερωτηματολόγιο και σε 24 ώρες έχετε το πλάνο στο κινητό σας, με 30 ημέρες πρόσβαση στην πύλη NutritionIQ.
30 € · πλάνο σε 24 ώρες · 30 ημέρες πύλη
Δείτε το Digital Diet